Zespół PTSD

Zespół stresu pourazowego u dzieci

Zespół stresu pourazowego (PTSD - Post Traumatic Stress Disorder) jest jednostką stosunkowo młodą, rozpoznaną i zdefiniowaną naukowo kilkanaście lat temu i już dobrze znaną.

Na stres pourazowy są narażeni nie tylko dorośli , ale również dzieci i to nie tylko te molestowane seksualnie czy dotknięte przemocą domową.

Co to jest zespół stresu pourazowego?

Jest to zespół charakterystycznych objawów , pojawiających się wskutek znalezienia się dziecka bądź osoby dorosłej w sytuacji traumatycznej dostarczającej silnych, negatywnych emocji.

Mogą to być:

1. wydarzenia jednorazowe, bądź

2. szereg powtarzających się sytuacji traumatycznych o mniejszej sile lecz dużej regularności, systematyczności i dłuższym czasie trwania.

Takie doświadczenie sprawia, że zarówno osoba dorosła jak i dziecko czuje się zalęknione i wykazuje wysokie poczucie bezradności.

Ten rodzaj stresu ma wpływ na wiele aspektów życia i nie pozostaje bez znaczenia dla zdrowia fizycznego, emocjonalnego i psychicznego.

Dzieci z grupy ryzyka:

Na PTSD szczególnie narażeni są świadkowie i ofiary aktów przemocy przebiegających gwałtownie , często na oczach dziecka.

Do grupy ryzyka należą także :

- dzieci uczestniczące w wypadkach komunikacyjnych, samochodowych,
lotniczych,

- dzieci regularnie zaniedbywane przez rodziców,

- dzieci wykorzystywane seksualnie,

- dzieci upokarzane psychicznie lub fizycznie.

Symptomy PTSD :

Dzieci mogą reagować na przeżycia traumatyczne w bardzo równy sposób i nie ujawniać wszystkich objawów jednocześnie.

Niektóre nie ujawniają wcale.

Wśród głównych symptomów PTSD wymieniane są trzy kategorie :

· ponowne przeżywanie tragedii - koszmarne sny, budzenie się w środku nocy z płaczem, palpitacja serca , dreszczami,

· unikanie sytuacji, osób i obiektów przypominających wydarzenie w tym także miejsc związanych z negatywnym przeżyciem, co często jest zupełnie niezrozumiałe dla osób które nie były uczestnikami,

· permanentne, nadmierne rozdrażnienie , pobudzenie, nagłe ataki złości, napady fizycznej agresji o sile nieadekwatnej do wywołującego ją bodźca,.

trudności z zasypianiem , koncentracją uwagi nawet na krótką
chwilę.

U dzieci starszych dodatkowo objawom tym może towarzyszyć :

· poczucie niskiej wartości i samooceny,

· trudności w relacjach interpersonalnych,

· uogólnione zaburzenia lękowe i stany depresyjne.

· objawy autodestrukcji przejawiające się w poszukiwaniu silnych wrażeń z ryzykiem zagrożenia życia takich jak np. brawurowa jazda , sporty ekstremalne, uzależnienia od narkotyków, nikotyny, alkoholu w skrajnych przypadkach nawet próby samobójcze.

Objawy PTSD z grupy symptomów fizjologicznych :

· to chroniczne i nieuzasadnione organiczne bóle narządów u dziewczynek,

· zespól chronicznego zmęczenia ,

· kłopoty z odżywianiem w tym również jadłowstręt psychiczny,

· kłopoty z trawieniem ,

· problemy z oddychaniem ,

· bóle pleców i kręgosłupa.

Warunki pomocne przy prowadzeniu terapii dzieci z zespołem PTSD :

· Pierwsza pomoc,

· Klimat,

· Szczerość,

· Poziom dziecka

· Cierpliwość,

· Szacunek,

· Realne obietnice,

· W stronę dziecięcej empatii,

· Ekspresja,

· Tolerancja zamiast dyskryminacji,

· Modelowanie,

· Otwartość,

· Unikanie nadmiaru informacji,

· Powrót do dawnego porządku,

· Mechanizmy obronne,

· Jednomyślność środowisk,

· Reakcja łańcuchowa,

· Psychosomatyka,

· Zachowania nerwicowe,

· Dziecięce interwencje,

· Niech dzieci pozostaną dziećmi.

Opracowała Lidia Małobęcka – Puka

na podstawie:

Remedium Nr 1 styczeń 2003r. Artykuł Urszula Oszwa Zespól stresu pourazowego. Str 10 - 12