Zespół PTSD

Zespół stresu pourazowego u dzieci

 

Zespół stresu pourazowego (PTSD - Post Traumatic Stress Disorder) jest jednostką stosunkowo młodą, rozpoznaną i zdefiniowaną naukowo kilkanaście lat temu i już dobrze znaną.

Na stres pourazowy są narażeni nie tylko dorośli , ale również dzieci i to nie tylko te molestowane seksualnie czy dotknięte przemocą domową.

 

Co to jest zespół stresu pourazowego?

 

Jest to zespół charakterystycznych objawów , pojawiających się wskutek znalezienia się dziecka bądź  osoby dorosłej w sytuacji traumatycznej dostarczającej silnych, negatywnych emocji.

 

Mogą to być:

 

1. wydarzenia jednorazowe, bądź

 

2. szereg powtarzających się sytuacji traumatycznych o mniejszej sile lecz dużej   regularności, systematyczności i dłuższym czasie trwania.

 

Takie doświadczenie sprawia, że zarówno osoba dorosła jak i dziecko czuje się zalęknione i wykazuje wysokie poczucie bezradności.

 

Ten rodzaj stresu ma wpływ na wiele aspektów życia  i nie pozostaje bez znaczenia dla zdrowia fizycznego, emocjonalnego i psychicznego.

 

Dzieci z grupy ryzyka:

 

Na PTSD szczególnie narażeni są świadkowie i ofiary aktów przemocy przebiegających gwałtownie , często na oczach dziecka.

 Do grupy ryzyka należą także :

 

- dzieci uczestniczące w wypadkach komunikacyjnych, samochodowych,   
  lotniczych,

 

- dzieci regularnie zaniedbywane przez rodziców,

 

- dzieci wykorzystywane seksualnie,

 

- dzieci upokarzane psychicznie lub fizycznie.

Symptomy PTSD :

 

Dzieci mogą reagować na przeżycia traumatyczne w bardzo równy sposób i nie ujawniać wszystkich objawów jednocześnie.

Niektóre nie ujawniają wcale.

 

Wśród głównych symptomów PTSD  wymieniane są trzy kategorie :

 

·        ponowne przeżywanie tragedii - koszmarne sny, budzenie się w środku nocy z płaczem, palpitacja serca , dreszczami,

 

·        unikanie sytuacji, osób i obiektów przypominających wydarzenie w tym także miejsc związanych z negatywnym przeżyciem, co często jest zupełnie niezrozumiałe dla osób które nie były uczestnikami,

 

·        permanentne, nadmierne rozdrażnienie , pobudzenie, nagłe ataki złości, napady fizycznej agresji o sile nieadekwatnej do wywołującego ją bodźca,.

    trudności z zasypianiem , koncentracją uwagi nawet na krótką   
    chwilę.

 

U dzieci starszych dodatkowo objawom tym może towarzyszyć :

 

·        poczucie niskiej wartości i samooceny,

 

·        trudności w relacjach interpersonalnych,

 

·        uogólnione zaburzenia lękowe i stany depresyjne.

 

·        objawy autodestrukcji przejawiające się w poszukiwaniu silnych wrażeń z ryzykiem zagrożenia życia takich jak np. brawurowa jazda , sporty ekstremalne, uzależnienia od narkotyków, nikotyny, alkoholu w skrajnych przypadkach nawet próby samobójcze.

 

Objawy PTSD z grupy symptomów fizjologicznych :

 

·        to chroniczne i nieuzasadnione organiczne bóle narządów u dziewczynek,

 

·        zespól chronicznego zmęczenia ,

 

·        kłopoty z odżywianiem w tym również jadłowstręt psychiczny,

 

·        kłopoty z trawieniem ,

 

·        problemy z oddychaniem ,

 

·        bóle pleców i kręgosłupa.

 

Warunki pomocne przy prowadzeniu terapii dzieci z zespołem PTSD :

·        Pierwsza pomoc,

·        Klimat,

·        Szczerość,

·        Poziom dziecka

·        Cierpliwość,

·        Szacunek,

·        Realne obietnice,

·        W stronę dziecięcej empatii,

·        Ekspresja,

·        Tolerancja zamiast dyskryminacji,

·        Modelowanie,

·        Otwartość,

·        Unikanie nadmiaru informacji,

·        Powrót do dawnego porządku,

·        Mechanizmy obronne,

·        Jednomyślność środowisk,

·        Reakcja łańcuchowa,

·        Psychosomatyka,

·        Zachowania nerwicowe,

·        Dziecięce interwencje,

·        Niech dzieci  pozostaną dziećmi.

 

 

                                 Opracowała Lidia Małobęcka – Puka

na podstawie:

Remedium Nr 1 styczeń 2003r. Artykuł Urszula Oszwa Zespól stresu pourazowego. Str 10 - 12